Miasto z porcelany. Widoki Tarnowskich Gór na Serwisie Carnalla

Wystawa czynna od 29.09.2018 do 31.03.2019
Wystawa pod Honorowym Patronatem Burmistrza Miasta Tarnowskie Góry Arkadiusza Czecha
Zobacz informacje o katalogu i program wydarzeń towarzyszących


Chyba żaden inny zestaw porcelanowy nie ma takiej wartości dla historii regionu jak Serwis Carnalla. Rudolph von Carnall – urzędnik i dyrektor szkoły górniczej w Tarnowskich Górach – otrzymał go w 1844 r. od swoich uczniów, kiedy po blisko 20 latach pracy na Górnym Śląsku przeprowadzał się do Zagłębia Ruhry.

Serwis Carnalla. Fot. Deutsches Bergbau-Museum Bochum

Na 12 filiżankach, które stanowią komplet wraz z dzbankiem na herbatę, mlecznikiem i misą, znalazły się barwne miniatury z widokami obiektów związanych z tarnogórskim górnictwem. To budynki urzędu górniczego i szkoły górniczej, dom Carnalla, okoliczne kopalnie rud ołowiu oraz cynku, a także związane z nimi zakłady przeróbcze. Wizerunki te miały przypominać Carnallowi miejsca i osoby, z którymi był zawodowo związany. Dziś przypominają wszystkim o przodującej roli Tarnowskich Gór w procesie industrializacji regionu.

Po 140 latach serwis trafił do Niemieckiego Muzeum Górnictwa w Bochum (Deutsches Bergbau-Museum Bochum). Od końca września 2018 roku do marca 2019 roku można oglądać go w Muzeum w Tarnowskich Górach. To pierwsza prezentacja Serwisu Carnalla w Polsce.


Rudolph von Carnall (1804–1874)

Rudolph von Carnall. Fot. Deutsches Bergbau-Museum Bochum

Pruski inżynier, geolog, nauczyciel oraz inicjator budowy wielu ważnych obiektów przemysłowych na Górnym Śląsku. Do Tarnowskich Gór został skierowany w 1825 r. Pracował w Królewskim Górnośląskim Urzędzie Górniczym (Königliche Oberschlesische Bergamt), nadzorował m.in. budowę Głębokiej Sztolni Fryderyk (Tiefer Friedrichstollen) oraz założył centralną płuczkę rud kopalni Fryderyk (Friedrichsgrube). Dzięki niemu w 1839 r. odrodziła się tutejsza Górnośląska Szkoła Górnicza (Oberschlesische Bergschule), która wykształciła wielu górnośląskich urzędników kopalnianych. Wśród nich byli m.in. twórcy miasta Katowice: Franz Winckler i Friedrich Wilhelm Grundmann.

W 1844 r. Carnall otrzymał awans i został przeniesiony do pracy w Bonn, a później do Berlina. Zanim opuścił Tarnowskie Góry, 23 uczniów reaktywowanej przez niego szkoły podarowało mu słynny serwis, zdobiony widokami miejsc w Tarnowskich Górach i okolicy związanych z górnictwem. Dziś część z nich to obiekty światowego dziedzictwa z Listy UNESCO.

W latach 1856–1861 Carnall pełnił urząd dyrektora Wyższego Urzędu Górniczego (Oberbergamt) we Wrocławiu. Był autorem wielu opracowań i map dotyczących górnictwa i geologii. W uznaniu jego zasług, jeden z minerałów – karnalit – nazwano od jego nazwiska.

W zbiorach Muzeum w Tarnowskich Górach znajduje się opracowana przez Carnalla mapa geognostyczna (geologiczna) Tarnowskich Gór i Bytomia, wydana w 1854 r.

 

Rudolph von Carnall, Geognostiche Karte/von Tarnowitz und Beuten, wyd. Simon Schropp und Companie z Berlina, druk Geo-lithographische Anstalt von H. Mahlmann, Berlin, 1854 r. Nr inw.: MTG H 1572

Organizator

Muzeum w Tarnowskich Górach
Organizatorem Muzeum w Tarnowskich Górach jest Gmina Tarnowskie Góry

Honorowy Patronat 

Burmistrz Miasta Tarnowskie Góry

Serwis Carnalla pochodzi ze zbiorów

Deutsches Bergbau-Museum Bochum
Fotografie: Montanhistorisches Dokumentationszentrum (montan.dok) beim Deutschen Bergbau-Museum Bochum

Partnerzy

Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej
Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach
Porcelana Bogucice
Opolskie Dziouchy
Stowarzyszenie Miłośników Śląskiej Porcelany i Widokówki
Café Silesia – Gryfny Kafyj
Restauracja 4 Pory Roku
CHU Hala

Patronat medialny

Gazeta Wyborcza Katowice
Tygodnik Gwarek
Kwartalnik Fabryka Silesia
Portal Silesion.pl
Radio Piekary
TVP3 Katowice
TG Stacja

Wystawy czasowe

Na nowe wystawy czasowe zapraszamy we wrześniu 2019 roku

Wystawy poza siedzibą

Zgładzona formacja. Policja Województwa Śląskiego 1922–1939 (16.04.2019–8.05.2019, Przystanek Historia Centrum Edukacyjne IPN w Katowicach im. Henryka Sławika, Katowice, ul. św. Jana 10, III piętro)