Miasto z porcelany. Widoki Tarnowskich Gór na Serwisie Carnalla

Wystawa czynna od 29.09.2018 do 31.03.2019
Wystawa pod Honorowym Patronatem Burmistrza Miasta Tarnowskie Góry Arkadiusza Czecha
Zobacz informacje o katalogu i program wydarzeń towarzyszących


Chyba żaden inny zestaw porcelanowy nie ma takiej wartości dla historii regionu jak Serwis Carnalla. Rudolph von Carnall – urzędnik i dyrektor szkoły górniczej w Tarnowskich Górach – otrzymał go w 1844 r. od swoich uczniów, kiedy po blisko 20 latach pracy na Górnym Śląsku przeprowadzał się do Zagłębia Ruhry.

Serwis Carnalla. Fot. Deutsches Bergbau-Museum Bochum

Na 12 filiżankach, które stanowią komplet wraz z dzbankiem na herbatę, mlecznikiem i misą, znalazły się barwne miniatury z widokami obiektów związanych z tarnogórskim górnictwem. To budynki urzędu górniczego i szkoły górniczej, dom Carnalla, okoliczne kopalnie rud ołowiu oraz cynku, a także związane z nimi zakłady przeróbcze. Wizerunki te miały przypominać Carnallowi miejsca i osoby, z którymi był zawodowo związany. Dziś przypominają wszystkim o przodującej roli Tarnowskich Gór w procesie industrializacji regionu.

Po 140 latach serwis trafił do Niemieckiego Muzeum Górnictwa w Bochum (Deutsches Bergbau-Museum Bochum). Od końca września 2018 roku do marca 2019 roku można oglądać go w Muzeum w Tarnowskich Górach. To pierwsza prezentacja Serwisu Carnalla w Polsce.


Rudolph von Carnall (1804–1874)

Rudolph von Carnall. Fot. Deutsches Bergbau-Museum Bochum

Pruski inżynier, geolog, nauczyciel oraz inicjator budowy wielu ważnych obiektów przemysłowych na Górnym Śląsku. Do Tarnowskich Gór został skierowany w 1825 r. Pracował w Królewskim Górnośląskim Urzędzie Górniczym (Königliche Oberschlesische Bergamt), nadzorował m.in. budowę Głębokiej Sztolni Fryderyk (Tiefer Friedrichstollen) oraz założył centralną płuczkę rud kopalni Fryderyk (Friedrichsgrube). Dzięki niemu w 1839 r. odrodziła się tutejsza Górnośląska Szkoła Górnicza (Oberschlesische Bergschule), która wykształciła wielu górnośląskich urzędników kopalnianych. Wśród nich byli m.in. twórcy miasta Katowice: Franz Winckler i Friedrich Wilhelm Grundmann.

W 1844 r. Carnall otrzymał awans i został przeniesiony do pracy w Bonn, a później do Berlina. Zanim opuścił Tarnowskie Góry, 23 uczniów reaktywowanej przez niego szkoły podarowało mu słynny serwis, zdobiony widokami miejsc w Tarnowskich Górach i okolicy związanych z górnictwem. Dziś część z nich to obiekty światowego dziedzictwa z Listy UNESCO.

W latach 1856–1861 Carnall pełnił urząd dyrektora Wyższego Urzędu Górniczego (Oberbergamt) we Wrocławiu. Był autorem wielu opracowań i map dotyczących górnictwa i geologii. W uznaniu jego zasług, jeden z minerałów – karnalit – nazwano od jego nazwiska.

W zbiorach Muzeum w Tarnowskich Górach znajduje się opracowana przez Carnalla mapa geognostyczna (geologiczna) Tarnowskich Gór i Bytomia, wydana w 1854 r.

 

Rudolph von Carnall, Geognostiche Karte/von Tarnowitz und Beuten, wyd. Simon Schropp und Companie z Berlina, druk Geo-lithographische Anstalt von H. Mahlmann, Berlin, 1854 r. Nr inw.: MTG H 1572

Organizator

Muzeum w Tarnowskich Górach
Organizatorem Muzeum w Tarnowskich Górach jest Gmina Tarnowskie Góry

Honorowy Patronat 

Burmistrz Miasta Tarnowskie Góry

Serwis Carnalla pochodzi ze zbiorów

Deutsches Bergbau-Museum Bochum
Fotografie: Montanhistorisches Dokumentationszentrum (montan.dok) beim Deutschen Bergbau-Museum Bochum

Partnerzy

Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej
Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach
Porcelana Bogucice
Opolskie Dziouchy
Stowarzyszenie Miłośników Śląskiej Porcelany i Widokówki
Café Silesia – Gryfny Kafyj
Restauracja 4 Pory Roku
CHU Hala

Patronat medialny

Gazeta Wyborcza Katowice
Tygodnik Gwarek
Kwartalnik Fabryka Silesia
Portal Silesion.pl
Radio Piekary
TVP3 Katowice
TG Stacja