Z dziejów Tarnowskich Gór

Największa wystawa stała tarnogórskiego Muzeum prezentuje różnorodne zbiory ilustrujące bogatą przeszłość miasta. Ekspozycja prezentowana jest w trzech salach, gdzie przedstawiono kluczowe zagadnienia, ważne z punktu widzenia rozwoju Tarnowskich Gór.

Najstarsze obiekty, dokumentujące początki osadnictwa i narodziny miasta, pokazano w pierwszej sali. Obok nich zgromadzono eksponaty związane z miejscowym górnictwem i hutnictwem. Oprócz dawnych narzędzi czy pamiątek jubileuszowych obejrzeć tu można blisko 100-letni model maszyny parowej, pochodzący z tarnogórskiej szkoły górniczej. Uwagę zwraca również obraz feretronowy przedstawiający Świętą Barbarę z lokalnym krajobrazem górniczym w tle. Część poświęconą władzom miejskim wyróżniają niedawno nabyte portrety Antona Klausy, jednego z burmistrzów Tarnowskich Gór, i jego żony Pauliny. Poniżej obrazów zobaczyć można kopie najważniejszych dokumentów miejskich oraz zapoznać się z okolicznościami wizyt w Tarnowskich Górach sławnych gości. Kolejna część wystawy nawiązuje do zasłużonej dla miasta i regionu arystokratycznej rodziny Henckel von Donnersmarck. Ciekawostką są pojedyncze pamiątki z nieistniejących już pałaców Donnersmarcków w Świerklańcu i Reptach (dziś dzielnica Tarnowskich Gór, Repty Śląskie). Dalej zaprezentowano dawne tarnogórskie przedsiębiorstwa i lokale, w tym działającą na parterze budynku winiarnię „Sedlaczek”. W sali wyeksponowano też kolekcję wyrobów z cyny i obiekty związane z tarnogórskimi cechami rzemieślniczymi.

Drugą salę, poprzedzoną wystawą „Wiwat Jan III Sobieski”, rozpoczyna część poświęcona kolejnictwu. Rozwijająca się od połowy XIX wieku kolej żelazna, to obok przemysłu, najważniejszy czynnik rozwoju miasta. W kolejnych częściach ekspozycji pokazano pamiątki organizacji społeczno-kulturalnych działających w mieście, w tym sporą kolekcję obiektów związanych z tarnogórskim Bractwem Strzeleckim założonym w 1780 roku, na którą składają się m.in. pamiątkowe tarcze i puchary.

Ostatnią salę otwiera część poświęcona tarnogórskiej loży masońskiej „Silberfels”, gdzie zaprezentowano cenną kolekcję masoników. Kolejna przestrzeń przypomina wielokulturowe oblicze miasta w dawnych wiekach. W osobnych gablotach zgrupowano zabytki związane ze społecznością katolicką, ewangelicką i żydowską. Zobaczyć tam można m.in. sporych rozmiarów ołtarzyk domowy, będący świadectwem katolickiej pobożności Górnoślązaków, nielicznie zachowane zabytki związane z ewangelicyzmem, oraz rytualne naczynia z tarnogórskiej synagogi – jedyne pozostałości po tym budynku. Dalszą część ekspozycji zajmują pamiątki związane z okresem powstań śląskich, plebiscytu i włączeniem Tarnowskich Gór w 1922 roku w granice odrodzonego państwa polskiego. Jako ostatnie zaprezentowano obiekty związane z wojskowością. Wśród nich ważne miejsce zajmują przedmioty po stacjonujących w okresie międzywojennym w mieście jednostkach wojskowych: 3. Pułku Ułanów Śląskich i 11 Pułku Piechoty. Z czasów drugiej wojny światowej pochodzą m.in. pamiątki po ks. Ignacym Siwcu.

Ze względu na ograniczoną przestrzeń wystawy nie ukazano na niej wielu innych ważnych wątków z historii miasta, szczególnie tych z drugiej połowy minionego stulecia. Znacznie obszerniejsze przedstawienie Tarnowskich Gór w ujęciu historycznym planowane jest na wystawie głównej w nowej siedzibie Muzeum w Tarnowskich Górach.