menu - kliknij by rozwinąć


Malarstwo zachodnioeuropejskie

Kolekcja malarstwa europejskiego została zakupiona do zbiorów Muzeum w latach 1965 -1966. Pochodzi ona ze zbiorów ks. infułata dr. Michała Lewka, wieloletniego proboszcza kościoła parafialnego p. w. Świętych Apostołów Piotra i Pawła  w Tarnowskich Górach, postaci wielce zasłużonej w dziejach Śląska. W latach 1911 – 1920 pracował w Berlinie i być może w tym czasie mógł nabyć niektóre z obrazów.

Zespół dwudziestu obrazów z wieków od XVI do początku XX, to głównie dzieła malarstwa  flamandzkiego, holenderskiego, włoskiego. Reprezentują one świetny,  wyrównany,  poziom artystyczny i mogłyby być ozdobą każdej galerii.  Prowadzone prace badawczo – konserwatorskie na krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, głównie przez Aleksandrę Holę, doprowadziły do  odkrycia sygnatur,  określenia autorstwa, losów niektórych z dzieł. Należy tu wymienić Portret mężczyzny we wnętrzu, przypisywany wcześniej Casparowi Netscherowi. W trakcie badań odkryto sygnaturę wraz z datą. Dalsze dociekania  potwierdziły, że obraz  jest dziełem holenderskiego malarza Thomasa van der Wilt z 1703 roku i przedstawia znanego i cenionego do dzisiaj lekarza       i badacza – Hendrika van Deventera.

Thomas van der Wily, Portret dr. Hendricka van Deventera, Holandia, 1703 r., olej/płótno

Na uwagę zasługują także dwa inne wizerunki: pięknie malowany Portret mężczyzny w koronkowym kołnierzu, dzieło malarstwa północnego z lat około 1630 – 1635 i z 2 tercji XVII w. Portret Ferdynanda II Habsburga według obrazu Justusa Sustermansa Konserwacja i opracowanie naukowe tego pierwszego zostało wyróżnione pierwszą nagrodą Marszałka Województwa Śląskiego w konkursie  na najważniejsze wydarzenie muzealne roku 2006.

Portret mężczyzny w kryzie, Flandria, XVII w., olej/płótno

Portret mężczyzny w kryzie, Flandria, XVII wiek, olej/płótnoKonserwacja i opracowanie naukowe tego drugiego zostało wyróżnione pierwsza nagrodą Marszałka Województwa Śląskiego w konkursie na najważniejsze wydarzenie muzealne roku 2006. Naśladowcy Davida Teniersa mł. przypisywana jest Scena w wartowni z porzuconymi elementami uzbrojenia.

Naśladowca Dawida Teniersa mł., Wartownia, Flandria, XVII w.

 

W kręgu XVII – wiecznego malarstwa niderlandzkiego powstały też dwa pejzaże. Scena w porcie w Neapolu   z grupą wschodnich kupców, morską latarnią i Wezuwiuszem w tle jest sygnowany przez czynnego w Amsterdamie Johanna Lingelbacha. Malowany na desce „Krajobraz ze sztafażem” nawiązuje do włoskiego malarstwa idealnego.

Krąg malarstwa włoskiego reprezentuje kilka płócien. Obraz Matka Boska z Dzieciątkiem i świętymi Starego Testamentu powstał w XVI w. i wiązany jest ze kręgiem malarstwa florenckiego. Zapewne na przełomie XVI i XVII w. pracowni rzymskiej powstał Chrystus i jawnogrzesznica.

Chrzest Chrystusa z 1 poł. XVII w. pochodzący z bolońskiej szkoły Carraccich z kręgu Francesco Albaniego ma ciekawą historię. Został on przywieziony do Polski w 1808 roku przez babkę naszego wieszcza narodowego Zygmunta Krasińskiego – Antoninę z Czackich Krasińską.

Chrzest Chrystusa, krąg Francesca Albaniego, szkoły bolońskiej Carracich, 1 poł. XVII w, olej/płótno

Na przełomie wieków  XVII i XVIII powstał w kręgu Francesca Trevisaniego  obraz Madonna z Dzieciątkiem. Z kręgiem XVII – wiecznego malarstwa włoskiego lub hiszpańskiego wiązany jest wizerunek Świętego Ignacego Loyoli.

Na uwagę zasługuje  niewielki, malowany na blasze miedzianej obraz, nawiązujący do twórczości Rembrandta, Zburzenie Jerozolimy przypisywany austriackiemu malarzowi, czynnemu w XVIII wieku – Johannowi Georgowi Trautmannowi. Również na blasze, malarską emalią, zwaną limuzyńską, został wykonany obrazek Narodzenie Pana Jezusa przypisywany Martinowi Didier, czynnemu w XVI wieku we francuskim Limognes. Należy on do unikalnych, nie tylko w polskich zbiorach, dzieł wykonanych tą techniką.

Boże Narodzenie, Martin Didier zw. Pape, 3 ćw. XVI w., blacha miedziana, emalia malarska tzw. limuzyńska

 

Z późniejszego okresu pochodzą trzy obrazy, w tym Święty Hieronim XIX-wiecznego malarza czynnego na Śląsku – Theodora von Heydena. Obraz jest zapewne dość dokładną kopią Pustelnika Salomona Konincka z Galerii Malarstwa Starych Mistrzów w Dreźnie. Autorstwa berlińskiego malarza Carla Langhammera jest pastelowy Widok na Limburg i olejny Pejzaż z krowami, obydwa z początku XX w. Warto jeszcze tu wymienić dwa obrazy polskiego malarza Stanisława Korzeniewskiego: „Portret szlachcica” i „Kwiaty”.

Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej zdeponowało w Muzeum, zakupione także od ks. Lewka, cztery obrazy, w tym XVI – wieczne „Obrzezanie Dzieciątka” prawdopodobnie z kręgu malarstwa niemieckiego, XVII – wieczne „Wskrzeszenie Łazarza”, „Kuszenie Św. Antoniego” – obraz przypisywany Davidowi Teniersowi i XIX – wieczny obraz, nawiązujący do dawnego malarstwa niderlandzkiego Mężczyzna z księgą.

Konserwacja kilku z obrazów została sfinansowana z funduszy Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.


Muzeum w Tarnowskich Górach wszelkie prawa zastrzeżone 2017

MUZEUM W TARNOWSKICH GÓRACHURZĄD MIASTA W TARNOWSKICH GÓRACH