Wydarzenia

Opis wydarzenia

Jesienią 1939 roku Niemcy po wkroczeniu na Górny Śląsk zatrzymywali działaczy polskich oraz byłych powstańców śląskich. Nie inaczej było w powiecie tarnogórskim, gdzie aresztowano kilkudziesięciu mężczyzn. Po większości z nich ślad na długo zaginął. Część z nich 13 stycznia 1940 roku została rozstrzelana w Poznaniu lub jego okolicach. Pięciu byłych powstańców i działaczy polskich pochodziło z Miasteczka Śląskiego i Żyglina. Na ślady dziadków natrafili potomkowie jednego z zabitych, a „po nitce do kłębka” udało się dzięki temu odtworzyć losy straconych najpewniej w Poznaniu 23 mieszkańców powiatu.

W przypadku części z nich, dzięki odnalezionym przez potomków zabitych dokumentom, zdołano odtworzyć ich życiorysy, a w przypadku kilku także okoliczności zatrzymania. Aresztowani nie byli niejednokrotnie anonimowi, na przykład Michał Duda przed wojną pełnił obowiązki burmistrza Miasteczka, z kolei Tomasz Penkaty założył miasteczkowski chór „Sienkiewicz” i klub sportowy Odra oraz zasiadał w radzie miejskiej.

Co spotkało przetrzymywanych w poznańskim Forcie VII powstańców? Tortury, bicie, karcery, przeładowane cele, głód lub śmierć na miejscu, która mogła nastąpić w samym Forcie, przy tamtejszej ścianie straceń lub w podpoznańskich Lasach Palędzko-Zakrzewskich. To tam w ośmiu kwaterach spoczywają setki, jeśli nie tysiące, zamordowanych przez Niemców powstańców wielkopolskich, przedstawicieli inteligencji, studentów i wielkopolskich księży. Jak zginęli? Przykład zgładzonych w Rawiczu Ślązaków z okolic Lublińca pokazuje, że najpewniej rozstrzelano ich z broni maszynowej, a potem dobijano, uderzając kolbami w tył głowy.

Mariusz Jarzombek – politolog i socjolog. Absolwent Uniwersytetu Opolskiego, pracownik Urzędu Miejskiego w Tarnowskich Górach. Wieloletni dziennikarz, popularyzator dziejów Górnego Śląska, powiatu tarnogórskiego oraz organizator imprez o charakterze historycznym. Do głównych jego zainteresowań należą najnowsze dzieje samorządu i historia polityczna.

Wydarzenie towarzyszące wystawie „Uwikłani. Losy mieszkańców powiatu tarnogórskiego w czasie II wojny światowej”

Liczba miejsc ograniczona

Zastrzegamy sobie prawo do zmiany terminu lub odwołania wydarzenia